Odpowiedzialność narciarza za wypadek na stoku opiera się na zasadach odpowiedzialności deliktowej, określonej w art. 415 Kodeksu cywilnego (dalej KC).. Warunkiem przypisania odpowiedzialności jest wykazanie szkody, zdarzenia sprawczego (działania lub zaniechania narciarza) oraz adekwatnego związku przyczynowego między tym zdarzeniem a szkodą. Działanie lub zaniechanie musi być bezprawne, czyli sprzeczne z obowiązującymi normami prawnymi, zasadami współżycia społecznego lub przyjętymi zwyczajami narciarskimi.
W praktyce sądowej podkreśla się, że narciarz odpowiada za wyrządzoną szkodę, jeśli nie zachował należytej staranności wymaganej w danych okolicznościach, a jego zachowanie odbiegało od wzorca starannego narciarza. Wzorzec ten jest obiektywny i uwzględnia m.in. umiejętności narciarza, warunki na stoku, natężenie ruchu oraz obowiązujące regulaminy i dekalogi narciarskie.
Zasady bezpieczeństwa i wzorzec należytej staranności
Zgodnie z art. 31 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie i ratownictwie w górach i na zorganizowanych terenach narciarskich, narciarz ma obowiązek zachowania należytej staranności w celu ochrony życia i zdrowia własnego oraz innych osób. Obejmuje to m.in.: zapoznanie się z zasadami korzystania ze stoku i ich przestrzeganie, stosowanie się do znaków nakazu i zakazu, dostosowanie prędkości do umiejętności, warunków i natężenia ruchu oraz używanie sprawnego sprzętu.
Ustalając odpowiedzialność za wypadek sądy powszechnie odwołują się do tzw. Dekalogu Narciarskiego FIS, który określa podstawowe zasady zachowania na stoku, takie jak obowiązek kontroli prędkości i sposobu jazdy, dostosowania ich do własnych umiejętności, warunków terenowych i atmosferycznych oraz natężenia ruchu. Szczególna odpowiedzialność spoczywa na narciarzu wyprzedzającym, który musi zakończyć manewr w sposób bezpieczny dla wyprzedzanego.
W orzecznictwie podkreśla się, że narciarz znajdujący się z tyłu ma pełny obraz sytuacji i to na nim spoczywa obowiązek zachowania szczególnej ostrożności. Nie istnieje zasada ograniczonego zaufania wobec innych narciarzy – każdy odpowiada za własne zachowanie.
Wina i przyczynienie się poszkodowanego
Wina narciarza może mieć postać zarówno umyślną, jak i nieumyślną (niedbalstwo). Niedbalstwo polega na niedołożeniu wymaganej staranności, którą wyznaczają przepisy prawa, zasady współżycia społecznego, zwyczaje oraz reguły uprawiania sportu.
W praktyce sądowej analizuje się także ewentualne przyczynienie się poszkodowanego do powstania szkody np. przez własne nieostrożne zachowanie lub jazdę pod wpływem alkoholu, co może skutkować odpowiednim zmniejszeniem należnego odszkodowania (art. 362 KC).
Odpowiedzialność zarządzającego stokiem
Równolegle do odpowiedzialności narciarzy, wspomniana wyżej ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. nakłada na zarządzających stokami obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa, w tym przygotowanie i zabezpieczenie tras, bieżącą kontrolę stanu technicznego i oznakowania, zapewnienie ratownictwa narciarskiego, informowanie o warunkach i zagrożeniach, prowadzenie rejestru wypadków.
Niedopełnienie tych obowiązków może skutkować odpowiedzialnością odszkodowawczą wobec poszkodowanego narciarza.
Ustalając podmiot odpowiedzialny za wypadek na stoku należy zbadać, czy przyczyną zdarzenia było zachowanie narciarza, czy też ewentualne zaniedbania zarządzającego stokiem (np. brak odpowiednich zabezpieczeń, nieprawidłowe oznakowanie przeszkód).
Należy jednak podkreślić, że sam fakt występowania muld czy nierówności nie przesądza automatycznie o odpowiedzialności zarządcy, jeśli są one typowe dla tego rodzaju aktywności.
Odpowiedzialność ubezpieczyciela
W wielu przypadkach odpowiedzialność za skutki wypadków na stoku pokrywana jest z umów ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej (OC) w życiu prywatnym lub OC zarządcy stoku. Zakres tej odpowiedzialności wyznacza umowa oraz ogólne warunki ubezpieczenia, przy czym ubezpieczyciel odpowiada w granicach odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego do wysokości sumy ubezpieczenia.
Przed wyjazdem na narty warto zatem pamiętać o wykupieniu umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej, która może ochronić przed poważnymi konsekwencjami finansowymi spowodowania wypadku na stoku.
Jeśli masz problem z odzyskaniem odszkodowania za wypadek na stoku, to możemy Ci pomóc!
Zadzwoń do nas pod numer: +48 605 351 064 lub napisz na adres: adwokat@machecki.pl